Toplam Borç Analizi (Ertelenmiş Gelirler Hariç)

Bu sayfa toplam borç analiz kartında gördüğünüz puanlamanın nasıl hesaplandığını açıklar.

Ertelenmiş Gelirler Neden Hariç Tutuluyor?

Ertelenmiş gelir, bir şirketin müşteriye henüz teslim edilmemiş ürün veya hizmetler için önceden aldığı ödemeyi ifade eder. Gelecekte ürün veya hizmet teslimatı beklentisiyle toplanan gelirdir.

Bir şirketin bilançosunda ertelenmiş gelir kısa vadeli bir yükümlülük olarak gösterilir, ancak gerçek bir borç değildir. Ertelenmiş gelir, kazanılmamış gelir olarak da adlandırılır ve bir şirketin henüz teslim etmediği mal veya hizmetler için peşin aldığı paradır. Bu nedenle, şirketin gerçek borç yükünü doğru değerlendirmek için ertelenmiş gelirler toplam yükümlülüklerden çıkarmak mantıklı geldi.

Değerlendirilen Veriler:
  • Toplam Yükümlülükler: Şirketin tüm borç ve yükümlülükleri
  • Ertelenmiş Gelirler: Müşteri sözleşmelerinden doğan yükümlülüklerin dışında kalan ertelenmiş gelirler (hariç tutuluyor)
  • Toplam Varlıklar: Şirketin tüm aktif varlıkları

Hesaplama Formülü:

Net Toplam Borç = Toplam Yükümlülükler - Ertelenmiş Gelirler

Borç/Varlık Oranı = (Net Toplam Borç ÷ Toplam Varlıklar) × 100

Puanlama Mantığı

Temel Mantık:

Düşük faiz dönemlerinde özellikle ticari borç artışı pozitif, yüksek faiz dönemlerinde ise tüm borç artışları ve özellikle finansal borç artışı negatif kabul edilir.

Puan Hesaplama:
  1. Toplam borç %50'den fazla arttıysa → -10 puan
  2. Toplam borç %25-50 arası arttıysa → -5 puan
  3. Toplam borç %25'ten az arttıysa → 0 puan
  4. Toplam borç %50'den fazla azaldıysa → +10 puan
  5. Toplam borç %25-50 arası azaldıysa → +5 puan
  6. Toplam borç %25'ten az azaldıysa → 0 puan
Özel Durum: %10 Kuralı

Toplam yükümlülüklerin bir önceki dönemde toplam varlıkların %10'undan az olması durumu:

  • Borçları azaltmasından puan gelmiyor çünkü zaten borcu çok azdı.
  • Az borcu azaltmanın çok bir önemi yok. Önemli olan yüksek borcu azaltan firmalar bulmak.
  • Her iki dönemde de borç oranı %10'dan azsa → 0 puan (Puanlama yapılmaz)
Önemli Not: Düşük Borçtan Yüksek Borca Geçiş

Eğer önceki dönemde toplam yükümlülükler toplam varlıkların %10'undan az iken borç artışı ile beraber son dönemde %10 üzerine çıktıysa:

  • Borcu %25 veya %50 üzerinde arttırdığında toplam yükümlülüklerin toplam varlıklara oranı %10 üzerine çıktıysa → Eksi puan gelir
  • Çünkü az borçu çok hale getirmiş ve bu durum kaale alınır.

Örnek Senaryolar

Önceki Dönem Borç/Varlık Oranı Mevcut Dönem Borç/Varlık Oranı Değişim Yüzdesi Puan
%8 %7 -%12 0 puan
Her iki dönemde de %10'dan az
%8 %15 +%60 -10 puan
Az borçtan yüksek borca geçiş + %50 üzeri artış
%12 %15 +%20 0 puan
%25'ten az artış
%40 %50 +%30 -5 puan
%25-50 arası artış
%50 %20 -%60 +10 puan
%50 üzeri azalış
%40 %28 -%30 +5 puan
%25-50 arası azalış